Không đơn thuần là dịp chụp ảnh gia đình hay mặc trang phục truyền thống, Shichi-Go-San còn thể hiện niềm vui và lòng biết ơn của cha mẹ khi con trưởng thành qua những giai đoạn đầu đời. Đằng sau phong tục này là những nghi lễ có nguồn gốc lâu đời, những món quà mang ý nghĩa trường thọ và cách người Nhật gìn giữ các giá trị gia đình qua nhiều thế hệ.
Nếu bạn đang tìm hiểu văn hóa Nhật Bản để chuẩn bị cho hành trình du học, hãy cùng khám phá ý nghĩa của Shichi-Go-San và những điều thú vị làm nên nét đặc trưng của ngày lễ này.
Trong tiếng Nhật, 七五三 được đọc là Shichi-Go-San, tương ứng với ba số bảy, năm và ba. Đây là tên gọi của phong tục đánh dấu những cột mốc trưởng thành quan trọng trong thời thơ ấu.
Theo tập quán phổ biến, lễ này thường được tổ chức cho bé trai và bé gái ở tuổi ba, bé trai ở tuổi năm và bé gái ở tuổi bảy. Tuy nhiên, cách thực hiện có thể khác nhau tùy gia đình, địa phương và quan niệm hiện đại; ngày nay, một số gia đình tổ chức cho trẻ ở cả hai giới tại các mốc tuổi này.
Trong dịp Shichi-Go-San, cha mẹ đưa con đến đền Thần đạo (jinja) hoặc một số ngôi chùa để cầu nguyện cho sức khỏe, sự an toàn và tương lai tốt đẹp của trẻ. Gia đình cũng bày tỏ lòng biết ơn vì con đã trưởng thành khỏe mạnh qua những năm tháng đầu đời.
Ngày lễ được tổ chức theo truyền thống vào khoảng ngày 15 tháng 11. Tuy nhiên, đây không phải ngày nghỉ lễ quốc gia, nên nhiều gia đình chọn cuối tuần trước hoặc sau ngày này để thuận tiện cho việc thăm đền, chụp ảnh và sum họp.
Shichi-Go-San ngày nay là sự kết hợp của những nghi lễ truyền thống từng được tổ chức riêng biệt để đánh dấu các giai đoạn trưởng thành của trẻ.
Kamioki – nghi lễ ở tuổi ba
Trong tập quán cổ, trẻ nhỏ thường được cắt hoặc cạo tóc trong những năm đầu đời. Nghi lễ Kamioki đánh dấu thời điểm trẻ bắt đầu để tóc dài trở lại. Tập tục này trước đây được thực hiện với cả bé trai và bé gái.
Hakamagi – nghi lễ ở tuổi năm
Hakamagi gắn với bé trai lần đầu mặc hakama – loại trang phục truyền thống có phần quần rộng, thường được mặc cùng kimono và áo khoác haori trong những dịp trang trọng. Nghi lễ tượng trưng cho một bước chuyển trong quá trình trưởng thành.
Obitoki – nghi lễ ở tuổi bảy
Theo phong tục truyền thống, bé gái ở tuổi bảy chuyển từ cách cố định kimono bằng dây buộc đơn giản sang sử dụng obi, tức đai lưng bản rộng. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong việc mặc trang phục trưởng thành hơn.
Các nghi lễ này có sự khác biệt theo thời kỳ lịch sử, vùng miền và địa vị xã hội. Qua thời gian, chúng dần được kết hợp thành phong tục Shichi-Go-San quen thuộc ngày nay.
Một trong những hoạt động tiêu biểu của Shichi-Go-San là đến đền Thần đạo để bày tỏ lòng biết ơn và cầu chúc cho trẻ. Tùy từng đền, gia đình có thể đăng ký nghi thức cầu nguyện do người phụ trách đền thực hiện.
Một số gia đình cũng đến chùa hoặc chọn hình thức kỷ niệm khác phù hợp với điều kiện của mình. Vì vậy, không phải tất cả các gia đình Nhật Bản đều thực hiện nghi lễ theo cùng một cách.
Điểm chung vẫn là mong muốn con được khỏe mạnh, bình an và trưởng thành thuận lợi.
Shichi-Go-San cũng là dịp để trẻ mặc trang phục đẹp và lưu giữ kỷ niệm cùng gia đình.
Bé gái thường mặc kimono với hoa văn trang nhã, kết hợp obi và phụ kiện tóc. Bé trai có thể mặc kimono cùng hakama và áo haori. Một số bé gái nhỏ tuổi cũng mặc thêm hifu, loại áo khoác ngoài thường thấy trong trang phục Shichi-Go-San.
Ngày nay, kimono truyền thống không phải lựa chọn duy nhất. Một số gia đình chọn váy, vest hoặc trang phục hiện đại. Dịch vụ thuê trang phục và chụp ảnh cũng giúp gia đình có thêm lựa chọn mà không nhất thiết phải mua một bộ lễ phục hoàn chỉnh.
Điều đáng chú ý là Shichi-Go-San không chỉ là hoạt động dành cho trẻ. Đây còn là dịp để ông bà, cha mẹ và người thân cùng nhìn lại sự trưởng thành của con, lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ của gia đình.
Một hình ảnh thường xuất hiện trong dịp Shichi-Go-San là những chiếc túi dài, nhiều màu sắc mà trẻ mang theo khi đến đền. Bên trong thường có Chitose Ame (千歳飴), loại kẹo truyền thống gắn liền với ngày lễ.
Trong tiếng Nhật, chitose có nghĩa là nghìn năm, còn ame là kẹo. Vì vậy, Chitose Ame thường được hiểu là “kẹo nghìn năm”, biểu tượng cho lời chúc sống lâu, sức khỏe và cuộc đời tươi đẹp.
Loại kẹo này thường dài và có màu đỏ, trắng – những màu sắc gắn với không khí chúc mừng trong văn hóa Nhật Bản. Chiếc túi đựng kẹo có thể được trang trí bằng hình hạc, rùa, cây thông hoặc hoa mận, các hình ảnh thường gợi liên tưởng đến sức khỏe, sự bền bỉ và trường thọ.
Việc trẻ nhận Chitose Ame không đơn thuần là được tặng một món ăn ngọt. Món quà nhỏ này gửi gắm mong muốn của người lớn rằng trẻ sẽ lớn lên khỏe mạnh, có cuộc sống lâu dài và nhiều niềm vui.
Fact 1: Phong tục này có nguồn gốc từ những nghi lễ cổ.
Shichi-Go-San không xuất hiện ngay từ đầu dưới hình thức một ngày lễ thống nhất. Các nghi lễ liên quan đến tuổi ba, năm và bảy phát triển qua nhiều thời kỳ, sau đó phổ biến rộng hơn trong xã hội Nhật Bản từ thời Edo.
Fact 2: Ngày 15 tháng 11 là ngày truyền thống, không phải ngày bắt buộc phải đi lễ.
Nhiều gia đình hiện nay chọn cuối tuần hoặc ngày thuận tiện gần thời điểm này để tổ chức. Bởi vậy, các hoạt động Shichi-Go-San có thể diễn ra vào nhiều ngày trong mùa thu thay vì chỉ tập trung đúng ngày 15 tháng 11.
Fact 3: Chitose Ame là biểu tượng lời chúc, không chỉ là quà bánh.
Tên gọi “kẹo nghìn năm” và hình thức kẹo dài tượng trưng cho mong muốn về tuổi thọ, sức khỏe và tương lai tốt đẹp. Chiếc túi trang trí cũng thường mang các hình ảnh gắn với sự trường thọ trong văn hóa Nhật Bản.
Từ một nghi thức đánh dấu các cột mốc trưởng thành, Shichi-Go-San đã trở thành dịp để gia đình thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm dành cho trẻ.
Phong tục này cho thấy người Nhật coi trọng những giai đoạn chuyển tiếp trong cuộc đời. Một đứa trẻ không chỉ được chúc mừng khi đạt thành tích mà còn được gia đình trân trọng vì đã lớn lên khỏe mạnh, vượt qua những năm đầu đời và tiếp tục bước vào giai đoạn phát triển mới.
Shichi-Go-San cũng là ví dụ cho cách truyền thống thích nghi với cuộc sống hiện đại. Một số gia đình vẫn tổ chức nghi lễ tại đền, trong khi những gia đình khác ưu tiên chụp ảnh, sum họp hoặc lựa chọn hình thức kỷ niệm đơn giản hơn. Dù cách tổ chức có thay đổi, lời chúc về sức khỏe và hạnh phúc dành cho trẻ vẫn là ý nghĩa cốt lõi.
Hiểu thêm về phong tục Nhật Bản giúp người học chuẩn bị tốt hơn về mặt ngôn ngữ và văn hóa trước khi bước vào môi trường học tập mới. Bên cạnh đó, quá trình chuẩn bị hồ sơ du học cũng cần được thực hiện cẩn thận, đặc biệt với những tài liệu có thông tin nhân thân, học tập và tài chính.
Đối với người đang sinh sống tại Hà Giang, giấy tờ cần dịch sẽ phụ thuộc vào chương trình du học, yêu cầu của trường tiếp nhận và thủ tục xin visa tương ứng. Tài liệu có thể bao gồm bằng tốt nghiệp, bảng điểm, giấy khai sinh, giấy tờ nhân thân hoặc hồ sơ chứng minh tài chính. Không phải mọi hồ sơ đều có cùng danh mục giấy tờ, vì vậy cần kiểm tra hướng dẫn chính thức trước khi tiến hành dịch.
Khi dịch hồ sơ tiếng Nhật, cần chú ý ba yếu tố quan trọng:
Độ chính xác: Họ tên, ngày tháng, địa chỉ, số giấy tờ và nội dung tài liệu phải phản ánh đúng bản gốc.
Tính thống nhất: Những thông tin xuất hiện trong nhiều giấy tờ cần được đối chiếu để tránh sai khác.
Yêu cầu sử dụng: Cần xác định ngôn ngữ đích, hình thức bản dịch và yêu cầu công chứng hoặc chứng thực nếu có.
Để tìm hiểu thêm về dịch vụ xử lý tài liệu, bạn có thể xem dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp của Dịch Thuật AIA. Trang này đã được mở và kiểm tra nội dung, trong đó giới thiệu dịch tài liệu, dịch thuật chuyên ngành, nội địa hóa và các hình thức dịch vụ liên quan.
Shichi-Go-San là một phong tục giàu ý nghĩa trong văn hóa Nhật Bản, kết hợp những nghi lễ đánh dấu sự trưởng thành, chuyến thăm đền thờ cùng các biểu tượng về sức khỏe và trường thọ như Chitose Ame. Dù hình thức tổ chức ngày nay đa dạng hơn trước, mong muốn trẻ em lớn lên khỏe mạnh, bình an vẫn là giá trị cốt lõi của ngày lễ.
Nếu đang chuẩn bị du học Nhật Bản từ Hà Giang, bên cạnh việc tìm hiểu ngôn ngữ và văn hóa, bạn cũng nên rà soát kỹ danh mục giấy tờ cần dịch. Hãy chuẩn bị danh sách tài liệu và bản chụp rõ nét của giấy tờ gốc, sau đó trao đổi với Dịch Thuật AIA về ngôn ngữ cần dịch, phạm vi công việc và yêu cầu chứng thực tương ứng. Việc xác định yêu cầu ngay từ đầu sẽ giúp quá trình chuẩn bị hồ sơ rõ ràng và thuận tiện hơn.